18 marca 2015

[Gazeta Finansowa] Dlaczego warto korzystać z wywiadu gospodarczego ?

Wywiad gospodarczy wobec innych firm i wobec firmy własnej.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów pracy firm detektywistycznych na rzecz biznesu jest wywiad gospodarczy. Z reguły dotyczy on pozyskiwania informacji o podmiotach ze źródeł ogólnodostępnych, w szczególności weryfikację dokumentów rejestrowych i finansowych (o ile zostały opublikowane), analizę historii podmiotu, powiązań osobowych i kapitałowych oraz poznanie opinii na rynku. Chcąc szerzej poznać przyszłego partnera biznesowego albo konkurenta należy sprawdzić dany podmiot pod kątem oceny jego wiarygodności finansowej, posiadanego majątku, możliwości produkcyjnych czy przestrzegania norm i obowiązującego prawa.

Zakres usług związanych z wywiadem gospodarczym jest bardzo szeroki
i uzależniony prawie wyłącznie od potrzeb zleceniodawcy. Jedynym ograniczeniem jest ich zgodność z obowiązującym prawem, które wprost nie reguluje kwestii wywiadu gospodarczego. Istnieje jednak szereg aktów prawnych, które stanowią ograniczenie w prowadzeniu wywiadu gospodarczego. Związane są one
z regulacjami m.in dot. pozyskiwania informacji oraz ochrony informacji.

• Ustawa, z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych
• Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,
• Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczej i wymianie danych gospodarczych,
• Ustawa z 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe,
• Ustawa z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych,
• Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym,
• Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 roku o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów,
• Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości,
• Ustawa z 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
• Ustawa z 5 sierpnia 2010 roku z o ochronie informacji niejawnych,
• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych.

Co Analizują wywiadownie ?
Dzięki umiejętnościom oraz swoim uprawnieniom podmiot realizujący wywiad gospodarczy może dodatkowo poszerzyć usługę o działania terenowe
(np. obserwację). Ma ona na celu uzyskanie wszechstronnych informacji dotyczących przewagi konkurencyjnej, zdefiniowania słabych stron analizowanego podmiotu, tworzenia procedur ochrony przedsiębiorstwa oraz wyeliminowania zaistniałych zagrożeń takich jak: wrogie przejęcie przedsiębiorstw, oszustwa, kradzieże, działania na niekorzyść spółki lub partnera.
Charakterystyka zarządu, jej kręgosłup moralny, doświadczenie pracowników czy standardy jakimi kieruje się dana firma to również ważne informacje pozyskiwane do analizy. Nieujawnione w przyszłości mogą negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa czy jego wizerunek i doprowadzić do realnych strat.

Oczywiście firmy zajmujące się wywiadem gospodarczym (pot. wywiadownie) nie zdradzą nam swoich technik pracy czy sposobów na zdobycie informacji. Warto jednak podkreślić, że wykwalifikowani pracownicy takiego podmiotu potrafią określić profil psychologiczny na podstawie zachowania danej osoby, jej upodobań czy stylu życia. Niektóre firmy korzystają również ze specjalistów, którzy na podstawie mowy ciała, mimiki itp. Potrafią, uczestnicząc w rozmowie określić kiedy ktoś rozmija się z prawdą oraz scharakteryzować jego mocne i słabe strony, co okazuje się często ważne przy późniejszych negocjacjach.

Gdzie kończy się wywiad, a zaczyna szpiegostwo…
Nie należy jednak mylić pojęć dotyczących wywiadu gospodarczego i szpiegostwa gospodarczego. Wykradanie zastrzeżonych czy poufnych danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa to główne cele socjotechników działających na rzecz szpiegostwa przemysłowego. Tajemnicę przedsiębiorstwa definiuje art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003 r. Nr 153 poz. 1503, z późn. zm.) Zgodnie z tym aktem przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Wywiad gospodarczy wobec własnej firmy
To bardzo ważne narzędzie dla sprawdzenia własnej firmy, dzięki któremu można uchronić się przed potencjalnymi zagrożeniami, czy próbować przeciwdziałać wypływowi informacji stanowiących tajemnicę firmy. Przeplata się tu
kontr-obserwacja połączona z tzw. audytem bezpieczeństwa. Sednem przeprowadzenia wywiadu gospodarczego wewnątrz organizacji jest zlecenie obserwacji samego siebie celem określenia zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych, określenie luk w systemie bezpieczeństwa firmy czy scharakteryzowanie ryzyka
i niebezpieczeństw, które należy zminimalizować lub wręcz wyeliminować. Niestety niewiele firm zdaje sobie sprawę z potrzeby przeprowadzenia wywiadu gospodarczego wobec własnego przedsiębiorstwa.

Według statystyk, procedury i systemy bezpieczeństwa w firmie zwykle stanowią odpowiednie zabezpieczenie. Jednakże w 90% przypadków najsłabszym ogniwem staje się zwykle czynnik ludzki, który nie jest zero-jedynkowy i, u którego emocje, słabości czy pogoń za zyskiem stanowią główną pokusę do nieprzestrzegania odpowiednich procedur.
Analiza informacji uzyskanych w trakcie wywiadu gospodarczego pozwoli na działania prewencyjne oraz poprawę procedur i ciągłe samodoskonalenie przedsiębiorstwa.

Bartosz Weremczuk
Członek Zarządu
Lampart Group S.A.

Gazeta Finansowa                                  [tygodnik nr 11, 13-19 Marca 2015r., nr indexu 34625X]